Portret Vincenta van Gogha powstał podczas pobytu Gauguina w Arles. Praca jest nie tylko portretem przyjaciela, ale przede wszystkim wizerunkiem artysty malującego ulubiony motyw. Świadczy o tym sposób kadrowania sceny, której większą część zajmuje wyciągnięta ręka z pędzlem, paleta i sztaluga oraz słoneczniki. Autorowi niespecjalnie zależało na ukazaniu twarzy van Gogha, którą zresztą przedstawił w mało czytelnym skrócie, ale na przedstawieniu świata, w jakim żyje jego przyjaciel. Na tym, podobnie jak i innych portretach malarzy pędzla Gauguina, postać jest "ucięta", tak że nie zmieściła się na obrazie. To rozwiązanie kompozycyjne nie zakłóci jednak harmonii całości, ponieważ elementy obrazu zostały dobrze wyważone - odchylona postać modela znalazła dopełnienie w skośnie ustawionych sztalugach i bukiecie słoneczników przedstawionych na przeciwnym skraju płótna. Gauguin, który uważał, że nie należy malować zbyt realistycznie, wprowadził szerokie schematyczne tło złożone z pasów, tak dalekie od natury, że drzewa wyglądają jak niebieskie wstążki, a ściana pokoju i podłoga różnią się wyłącznie mocno skontrastowanymi kolorami. Według świadectwa Gauguina dzień ukończenia portretu zbiegł się z pierwszym atakiem szału van Gogha.Potwierdził to sam portretowany, który rok później pisał w liście do brata: "Czy widziałeś mój portret, który Gauguin namalował? Maluję na nim słoneczniki. Twarz mi się bardzo rozświetliła od tego czasu - ale to byłem ja, bezgranicznie zmęczony i cały naładowany elektrycznością, ja ówczesny". Okoliczności powstania obrazu Gauguin opisał we wspomnieniach Avant et Apres: "Przyszła mi myśl zrobienia jego portretu w trakcie malowania martwej natury, którą tak lubił - słoneczniki. Gdy skończyłem portret, powiedział mi: 0wszem, to jestem ja, ale szalony".

następny obraz